Menajerle Çalışmak

Neyi İmzalıyorsunuz

Menajerlik sözleşmesi bir hizmet alım sözleşmesi gibi görünür ama işlevi farklıdır. Sponsorluk sözleşmesinde taraflar birbirine bir şey verir: siz görünürlük, karşı taraf ödeme. Menajerlik sözleşmesinde ise siz bir yetki verirsiniz. Karşı taraf, bu yetkiye dayanarak sizin adınıza görüşür, teklif alır, bazen de bağlayıcı adımlar atar.

Bu ayrım pratikte şuna dönüşür: kötü bir sponsorluk sözleşmesi bir sezonunuza mal olur, kötü bir menajerlik sözleşmesi kariyerinizin yönüne karışır.

Türk hukukunda menajerlik ayrı bir sözleşme tipi olarak düzenlenmiş değildir. Metin, işlevine göre vekâlet ya da simsarlık hükümlerine oturur [R01]. Futbolda ayrıca federasyon talimatı vardır ve orada koşullar daha nettir [R02]; diğer branşlarda ise genel hükümler ve sözleşmenin kendi metni belirleyicidir.

Tek cümlede

Menajerlik sözleşmesi imzalarken parayı değil yetkiyi pazarlık edin.

Kim İmzalıyor

Temsil ilişkisini kuran taraf sporcudur. Reşit değilseniz veliniz imza atar ve bu durumda iki ayrı soru doğar.

Birincisi, velinin yetkisinin sınırıdır. Veli, çocuğun menfaatini gözeterek hareket etmekle yükümlüdür [R03]. Sözleşme çocuğun 18 yaşını aşan bir süre öngörüyorsa, o sürenin bir kısmı artık velinin değil sporcunun kendi kararına ait olacaktır; metin bunu hiç düşünmemişse ileride tartışma çıkar.

İkincisi, menfaat çatışmasıdır. Veliye ayrıca bir ödeme, bir görev ya da bir unvan öngörülüyorsa bu metinde açıkça görünmelidir. Görünmüyorsa sorun ileride çıkar ve o gün geriye dönük açıklamak zordur.

Türkiye içindir. Erginlik yaşı ve velayet hükümleri ülkeden ülkeye değişir. Yurt dışındaki bir menajerle çalışıyorsanız hangi ülkenin hukukunun uygulanacağını sözleşmede arayın; bu madde çoğu zaman metnin sonunda, tek cümlede geçer.

Münhasırlık: En Pahalı Madde

Menajerlik sözleşmelerinde en çok tartışılan hüküm münhasırlıktır. Metin size ne verdiğini değil, neyi elinizden aldığını söyler.

Üç ayrı genişlik vardır ve çoğu metin bunları birbirine karıştırır:

•Kişi bakımından. Yalnızca bu menajerle mi çalışabilirsiniz, yoksa başka biriyle de görüşebilir misiniz?

•İş bakımından. Münhasırlık kulüp sözleşmelerini mi kapsıyor, sponsorlukları da mı, sosyal medya işbirliklerini de mi?

•Coğrafya bakımından. Yurt içiyle mi sınırlı, dünya çapında mı?

Üçünü ayrı ayrı daraltmayı isteyebilirsiniz. Hepsini birden kabul etmek zorunda değilsiniz ve karşı taraf da çoğu zaman üçünü birden istemiyordur; matbu metinde öyle yazdığı için orada duruyordur.

Tek cümlede

Münhasırlığı reddetmek zorunda değilsiniz; sınırlarını yazdırmak yeterlidir.

Komisyon

Komisyon oranı tek başına anlamlı değildir. Anlamlı olan üç sorunun cevabıdır.

Neyin üzerinden? Brüt mü net mi, imza bedeli dâhil mi, performans primleri dâhil mi, ayni yardımlar (araç, konut, uçak bileti) dâhil mi? Aynı yüzde, tabanı değişince çok farklı bir rakam üretir.

Ne zaman? Ödeme size ulaştığında mı, yoksa sözleşme imzalandığında mı? İkinci hâlde, kulüp ödemeyi geciktirirse komisyon borcunuz doğmuş olur ama geliriniz doğmamıştır.

Ne kadar süreyle? Menajerlik sözleşmesi bittikten sonra da devam eden bir komisyon hakkı öngörülüyor mu? Bu madde çok yaygındır ve genellikle fark edilmez: menajerle yollarınızı ayırsanız bile, onun döneminde kurulan kulüp sözleşmesi sürdüğü müddetçe komisyon işlemeye devam eder.

Türkiye içindir. Futbolda komisyonun hesaplanmasına ve ödenmesine dair çerçeve federasyon talimatında yazılıdır [R02]. Diğer branşlarda böyle bir çerçeve yoktur; orada sözleşmenin kendi metni tek kaynaktır.

Süre ve Çıkış

Süre iki şeyi birden belirler: ne kadar bağlı olduğunuzu ve ne zaman yeniden pazarlık edebileceğinizi.

Uzun süre kendiliğinden kötü değildir; çıkışsız uzun süre kötüdür. Bakılacak üç nokta var:

1.Sabit süre mi, kendiliğinden uzayan süre mi? "Taraflardan biri aksini bildirmezse bir yıl daha uzar" hükmü yaygındır. Uzamayı durdurmak için bildirim yapılması gereken tarih genellikle metnin içinde bir yerde yazılıdır ve kaçırıldığında sözleşme uzar.

2.Fesih hakkı iki tarafta da var mı? Yalnızca menajere tanınmış bir fesih hakkı simetrisizdir.

3.Haklı sebeple fesih ne demek? Metin "haklı sebep" diyorsa neyin haklı sayıldığını da yazmalıdır; yazmıyorsa o boşluğu ihtilaf gününde karşı taraf doldurur.

Tek cümlede

Asıl pazarlık çıkış maddesinde yapılır.

Menajer Ne Yapmakla Yükümlü

Çoğu menajerlik sözleşmesi sporcunun yükümlülüklerini ayrıntılı, menajerinkini tek cümleyle yazar. Dengesizlik burada başlar.

Asıl mesele karşı tarafın tam olarak neyi taahhüt ettiği. "Sporcunun menfaatlerini korumak" bir taahhüt sayılmaz; ölçülemez, ihlali de kanıtlanamaz. Ölçülebilir olanı şuna benzer:

•Belirli aralıklarla bilgi verme (kaç ayda bir, hangi biçimde)

•Alınan her teklifi iletme yükümlülüğü

•Sporcunun onayı olmadan bağlayıcı adım atmama

•Menfaat çatışması doğduğunda bildirme

Son maddeyi atlamayın. Menajerin aynı kulüple çalışan başka sporcuları varsa ya da kulüpten ayrıca bir ödeme alıyorsa, bu ilişki sizin pazarlığınızı etkiler.

Yetkinin Sınırı

"Sizin adınıza işlem yapma yetkisi" cümlesi metinde masum durur. Uygulamada iş tek bir soruya iniyor: menajer sizin imzanız olmadan sizi bağlayabilir mi?

Cevap "evet" ise, hangi işlemlerde ve hangi sınıra kadar olduğu yazılı olmalıdır. Cevap "hayır" ise, bu da metinde açıkça yazmalıdır. Sessiz bırakılmış bir yetki maddesi, ihtilaf gününde geniş yorumlanır.

Vekâlet ilişkisinde temsil yetkisinin kapsamı ve geri alınması genel hükümlere tabidir [R01]; ancak sözleşme bu hükümlerin aksine düzenlemeler içerebilir. Bu yüzden metin okunurken "kanun zaten beni korur" varsayımı yapılmamalıdır.

Uluslararası Transfer ve 18 Yaş

Yurt dışından teklif alan genç sporcu için ayrı bir kural katmanı vardır. Futbolda 18 yaşından küçük bir oyuncunun uluslararası transferi ilke olarak yasaktır ve istisnaları sayılıdır [R04]. Menajerlik sözleşmesi bu kuralı değiştiremez.

Yurt dışı vaadi, menajerlik tekliflerinde en sık duyulan argüman. Vaadin hukuken mümkün olup olmadığını imza öncesinde kontrol etmek mümkün; sonrasında öğrenmek pahalıya geliyor.

Aracı mı, Menajer mi, Danışman mı

Aynı kişi üç farklı sıfatla karşınıza çıkabilir ve üçünün hukuki sonucu farklıdır.

•Simsar/aracı sizi bir araya getirir, sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır.

•Vekil/menajer sizin adınıza iş görür; yetkisi ve sorumluluğu daha geniştir.

•Danışman yalnızca görüş verir, sizi bağlamaz.

Metnin başlığı ne derse desin, hükümler hangi ilişkiyi kuruyorsa o geçerlidir. Başlığı "danışmanlık" olan ama sizin adınıza görüşme yetkisi veren bir sözleşme danışmanlık sözleşmesi değildir.

Sözleşmeye Sızan İki Konu

Menajerlik sözleşmesi çoğu zaman yalnızca temsil ilişkisini düzenlemez; iki konu daha metne sızar ve fark edilmez.

Görüntü ve içerik. Menajere, sizin görüntünüzü tanıtımda ya da kendi portföyünde kullanma yetkisi veren maddeler yaygındır. Bu hakların devri ve lisansı ayrı bir kanuna tabidir [R09]; "sözleşme süresince" ile "süresiz" arasındaki fark burada ortaya çıkar.

Sağlık ve performans verisi. Menajerin sizin sakatlık geçmişinizi, test sonuçlarınızı ya da giyilebilir cihaz verinizi kulüplerle paylaşmasını öngören maddeler de görülür. Sağlık verisi kişisel veridir ve paylaşımı açık rızaya bağlıdır [R10].

İkisinde de aynı yere bakılıyor: bu yetki sözleşme bittiğinde sona eriyor mu?

Uyuşmazlık: Nereye Başvurulur

İhtilaf çıktığında gidilecek yer metinde yazılıdır ve genellikle sona konur.

Üç ihtimal vardır: mahkeme, federasyon tahkim kurulu ya da uluslararası tahkim [R05]. Üçünün de süresi, masrafı ve sonucu farklıdır. Tahkim kararı kural olarak kesindir; masrafları ise sporcu için ciddi bir eşik oluşturabilir.

Bu maddeyi okuduktan sonra üç şeyi biliyor olmalısınız: nereye, hangi süre içinde ve yaklaşık hangi masrafla başvurulacağı.

Türkiye içindir. Futbolda uyuşmazlıkların federasyon bünyesindeki kurullarda çözülmesi öngörülebilir [R02]. Yurt dışı unsurlu sözleşmelerde uluslararası tahkim maddesi sık görülür; o hâlde süreç Türkiye dışında yürür.

Güç Dengesizliği

Menajerlik ilişkisi yapısı gereği dengesizdir. Bir tarafta bu işi meslek olarak yapan, yüzlerce sözleşme görmüş biri; diğer tarafta çoğu zaman ilk sözleşmesini okuyan bir sporcu vardır.

Bu dengesizlik, sporda taciz ve istismar literatüründe ayrı bir başlık olarak ele alınıyor: sporcunun bir kişiye bağımlı hâle gelmesi, kötüye kullanımın önünü açan yapısal koşullardan biri olarak sayılıyor [R06]. Menajerlik ilişkisinde bu bağımlılık maddi bir boyut da taşır.

Bu yüzden çıkış maddesi yalnızca ticari bir ayrıntı sayılmamalı; aynı zamanda koruyucu bir düzenek.

Bu dengesizliği tek başına taşımak zorunda değilsiniz. Sporcu birlikleri sözleşme güvencesi, ödenmeyen ücretler ve temsil standartları üzerine düzenli yayın yapıyor [R07]; Avrupa'da bu birliklerin çatı örgütü de sözleşme standartları alanında kaynak üretiyor [R08]. Bir sporcunun tek başına "bu madde haksız" demesiyle, binlerce sporcudan toplanmış veriyle aynı şeyi söylemesi farklı ağırlık taşıyor.

Pazarlık Gücünüz Düşükse

Genç ya da yeni bir sporcuysanız "istediğimi yazdıramam" hissi gerçektir. Yine de maliyeti düşük, etkisi yüksek üç talep vardır:

1.Süreyi kısaltın. İki yıl yerine bir yıl, sonunda karşılıklı uzatma.

2.Münhasırlığı daraltın. Kulüp sözleşmeleri için münhasır, sponsorluklar için değil.

3.Bilgi verme yükümlülüğü ekletin. "Alınan her teklif yazılı olarak iletilir" cümlesi kimseye maliyet yüklemez ve sonradan çok işe yarar.

Karşı taraf bu üçünü de reddediyorsa, reddin kendisi bir bilgidir.

İmzadan Önce: Kontrol Listesi

•Bu sözleşme bana kim adına, hangi konuda yetki veriyor?

•Münhasırlık kişi, iş ve coğrafya bakımından nasıl sınırlı?

•Komisyon neyin üzerinden, ne zaman ve ne kadar süreyle?

•Sözleşme bittikten sonra devam eden bir komisyon hakkı var mı?

•Fesih hakkı iki tarafta da var mı, bildirim süresi ne?

•Kendiliğinden uzama var mı, durdurmak için hangi tarihe kadar bildirim gerekir?

•Menajer benim imzam olmadan beni bağlayabilir mi?

•Menfaat çatışması bildirimi yükümlülüğü var mı?

•Uyuşmazlıkta nereye başvurulur, masrafı yaklaşık ne?

•Reşit değilsem, 18 yaşımı aşan süre için ne yazıyor?

Mutlaka Avukata Başvurun

Aşağıdaki hâllerden biri varsa bu doküman yeterli değildir:

•Sözleşme yabancı dilde ve metni tam olarak anlamıyorsanız

•Uygulanacak hukuk ya da yetkili merci yurt dışını gösteriyorsa

•Cezai şart yıllık kazancınızın üzerindeyse

•Sözleşme reşit olmayan bir sporcu hakkındaysa ve süresi 18 yaşı aşıyorsa

•Menajer aynı zamanda kulüple ya da sponsorla ilişkiliyse

•Size "bugün imzalamazsan teklif kalkar" deniyorsa

İmzadan Sonra

İmzalı nüshayı saklayın ve tarihleri takvime yazın: uzama bildirimi için son tarih, fesih bildirim süresi, komisyon ödeme günleri. Yazışmayı koruyun; menajerlik ilişkisinde ihtilafların çoğu "şöyle konuşmuştuk" cümlesiyle başlar ve yazılı kayıt o cümleyi gereksiz kılar.

Tek cümlede

Sözleşme dosyada, tarihler takvimde, konuşmalar yazıda dursun.

Kısa Sözlük

Vekâlet: Bir kişinin başkası adına iş görmesini sağlayan ilişki. Vekilin yetkisi sözleşmeyle belirlenir ve kural olarak geri alınabilir.

Simsarlık: Tarafları bir araya getirme karşılığı ücret hakkı doğuran ilişki. Simsar sizin adınıza işlem yapmaz, yalnızca aracılık eder.

Münhasırlık: Belirli bir alanda yalnızca bir tarafla çalışma yükümlülüğü.

Menfaat çatışması: Temsilcinin çıkarının temsil edilenin çıkarıyla uyuşmaması hâli.

Cezai şart: Yükümlülüğün ihlali hâlinde ödenecek, önceden kararlaştırılmış tutar.

Tahkim: Uyuşmazlığın mahkeme yerine taraflarca kabul edilmiş bir hakem kurulunda çözülmesi.

Kaynaklar

R01 Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı) Vekâlet ve simsarlık hükümleri, temsil yetkisinin kapsamı ve geri alınması, cezai şart. Menajerlik ayrı bir sözleşme tipi olarak düzenlenmediğinden ilişki bu hükümlere oturur.

MEVZUAThttps://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6098.pdf

R02 Futbol Menajerleri Talimatı Türkiye Futbol Federasyonu. Menajerlik faaliyetinin koşulları, temsil yetkisinin sınırları, komisyon düzeni ve uyuşmazlık çözümü.

TALİMAThttps://www.tff.org/Resources/TFF/Documents/TALIMATLAR/Futbol-Menajerleri-Talimati.pdf

R03 Türk Medeni Kanunu (4721 sayılı) Erginlik, ayırt etme gücü, velayet ve yasal temsil. Reşit olmayan sporcunun taraf olduğu sözleşmelerde başvurulacak temel metin.

MEVZUAThttps://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4721.pdf

R04 FIFA Football Agent Regulations ve oyuncu statüsü düzenlemeleri Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği. Menajerlik faaliyetine ve küçüklerin uluslararası transferine ilişkin kurallar.

KURUMhttps://www.fifa.com/en/legal/football-regulatory/agents

R05 Court of Arbitration for Sport (CAS / TAS) Lozan merkezli Spor Tahkim Mahkemesi. Usul kuralları, masraf düzeni ve içtihat.

KURUMhttps://www.tas-cas.org/en/index.html

R06 International Olympic Committee consensus statement: harassment and abuse (non-accidental violence) in sport Mountjoy M ve ark. British Journal of Sports Medicine, 2016. Güç dengesizliği ve sporcunun tek bir kişiye bağımlılığı, kötüye kullanımın yapısal koşulları arasında sayılıyor.

UZLAŞIhttps://doi.org/10.1136/bjsports-2016-096121

R07 FIFPRO Uluslararası profesyonel futbolcular birliği. Sözleşme güvencesi, ödenmeyen ücretler ve sporcu temsili üzerine düzenli rapor yayımlar.

KURUMhttps://www.fifpro.org/en

R08 EU Athletes Avrupa'daki sporcu birliklerinin çatı örgütü. Sporcu temsili ve sözleşme standartları alanında kaynak üretir.

KURUMhttps://euathletes.org/

R09 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı) Görüntü ve içerik üzerindeki hakların devri ve lisansı. Menajerlik sözleşmesi imaj haklarını da kapsıyorsa bu hükümler devreye girer.

MEVZUAThttps://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5846&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=3

R10 Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698 sayılı) Menajerin sporcuya ait sağlık ve performans verisini üçüncü kişilerle paylaşması öngörülüyorsa belirleyici olan metin.

MEVZUAThttps://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf

Künye notu Yukarıdaki yıllar yayın ya da yürürlük yıllarıdır, erişim tarihi değildir. Mevzuat ve federasyon talimatları değişebilir; imza öncesinde güncel hâlinin kontrol edilmesi gerekir. Bağlantılar son olarak Eylül 2026'da denetlendi.

Künye

Doküman DOK 05 · Menajerle Çalışmak · Sürüm 0.1 (taslak) · Eylül 2026

Hazırlayan OldWhistle içerik ekibi. Yayın öncesi hukuki inceleme tamamlanacaktır; inceleyen kişinin adı ve inceleme tarihi bu alana yazılacaktır.

Güncelleme Atıf yapılan mevzuat ve federasyon talimatları yılda bir taranır; değişiklik hâlinde sürüm numarası yükseltilir.

Kullanım Kaynak gösterilerek paylaşılabilir. Ticari çoğaltım için izin gerekir.

Sınırlar ve sorumluluk Bu doküman genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki görüş, tavsiye veya belirli bir sözleşmeye ilişkin değerlendirme değildir ve avukat görüşünün yerine geçmez. Hazırlayanlar avukat değildir. Somut bir sözleşme hakkında karar vermeden önce bir hukukçuya başvurulmalıdır.

OldWhistle Kütüphanesi

18 bölüm | 10 kaynak | sporcu, veli ve menajer adayı